سیستم حسابداری پلاسکو

image_pdfimage_print

سیستم حسابداری پلاسکو

سیستم حسابداری

وقتی سخن از پلاسکو مطرح میشود جان فشانی آتش نشانان گرانقدر در اذهان تداعی میگردد، ضمن عرض تسلیت به ملت ایران ، نکته ایی که این حادثه برای ما داشت تلنگری بود برای حسابداران جهت ذخیره اطلاعات مالی به صورت روزانه.

الزام وجود حسابدار در هر واحد تجاری و انجام ثبت های روزانه به طور مداوم و توجه به بخش مهم آن یعنی ذخیره اطلاعات به شیوه های جدید تکنولوژی باعث میشود که در صورت بروز حوادث غیر مترقبه، جز خسارات مربوط به محل، ضرر از بین رفتن اطلاعات مالی را متحمل نشویم. در این قسمت مطالبی مطرح میشود تا نگاهی هرچند اجمالی و خوش بینانه به فرآیند حسابداری این گونه مراکز داشته باشیم. لازم به ذکر است این مطلب حالت متفائل این رویداد را جهت آشنایی مختصر بررسی میکند و گرنه در این حادثه بزرگ که تقریبا کل دارایی ها بجز سرقفلی از بین رفته است این فرضیات ملموس نخواهد بود:

 

طبق اطلاعات و شواهدی که وجود دارد این واحد های تجاری از سیستم ثبت حسابداری یک طرفه استفاده میکردند . حال سوال اینجاست که سیستم ثبت یک طرفه چیست و چه تفاوت هایی با سیستم حسابداری ثبت دوطرفه دارد؟
اکثر موسسات تجاری کوچک به دلیل اینکه از مزایای سیستم ثبت حسابداری دو طرفه آگاه نیستند و معمولا اسناد و مدارک کاملی برای ثبت فعالیت های خود ندارند از سیستم ثبت یک طرفه استفاده میکنند و برای فعالیت های مالیاتی و دارایی خود از حسابداران کمک میگیرند. آن ها نیز با بررسی مدارک موجود و پرس و جو اطلاعات لازم را تهیه میکنند.

در موسساتی که از سیستم ثبت حسابداری دو طرفه استفاده نمیشود لازم است برخی از اطلاعات اساسی مانند دریافت های نقدی و اسناد پرداختنی و اسناد دریافتنی ثبت شود. با توجه به این مدارک ترازنامه را میتوان در هر تاریخ معینی تهیه کرد.

حسابداری مدارک ناقص

اگر قبل از آتش سوزی موجودی ها ارزیابی شده باشد و یا سیستم جامع و کاملی برای نگهداری ، موجود بوده باشد ، تعیین ارزش کالای از دست رفته به راحتی امکان پذیر است . ولی از آنجا که آتش سوزی و دیگر حوادث ناگهانی اتفاق میافتند و نیز اگر واحد تجاری موجودی هایش را ارزیابی نکرده باشد، لازم است به نحوی ارزیابی گردد. تنها تفاوت این روش با دیگر شرایط ارزیابی موجودی کالا ، تاریخ ارزیابی است که بلافاصله پس از رویداد انجام میگردد.در زیر مثالی برای تفهیم موضوع زده میشود:

مثال پلاسکو:

در تاریخ ۳۰/۱۰/۹۵ آتش سوزی در ساختمان تجاری-تولیدی پلاسکو اتفاق افتاد.
فرض براین است طبق قوانین مصوب ۱۵روز بعد از پایان فصل پاییز ، اظهار نامه مالیات بر ارزش افزوده تمامی این واحد ها ارائه و پرداخت شده است . این اظهار نامه نمایشگر کلیه فروش ها و خرید های این واحد ها از ابتدای سال تا پایان پاییز است . در طی این مدت یعنی از ۳۰آذر تا ۳۰ دیماه ، اسناد و مدارک طلبکارن حاکی از آن است که خرید هایی به مبلغ کل ۱۰٫۰۰۰٫۰۰۰تومان انجام شده است .کارفرما گمان میکند ۴۰درصد از خرید هایش با ۱۵درصد سود فروش رفته است . ارزیابی موجودی کالا با این مدارک ناقص به این شرح است:

فروش                                                                                               ۴٫۰۰۰٫۰۰۰
کسر میشود بهای تمام شده کالای فروش رفته:
موجودی اول دوره طبق مدارک قبل                   ۲۰٫۰۰۰٫۰۰۰
اضافه میشود: خرید ها                                 ۱۰٫۰۰۰٫۰۰۰
کالای آماده برای فروش                                 ۳۰٫۰۰۰٫۰۰۰
کسر میشود: موجودی آخر دوره                                           …… ۴۰۰٫۰۰۰
……. ۳٫۴۰۰٫۰۰۰
سود ناخالص                                                                                          ……. ۶۰۰٫۰۰۰

 

طبق اطلاعات موجود فروش ها با ۱۵درصد سود به مشتریان عرضه شده است پس ۴۰٫۰۰۰٫۰۰۰*۱۵%= ۶۰۰٫۰۰۰

از کسر فروش و سود مبلغ بهای تمام شده کالای فروش رفته حاصل میشود و متقابلا از تفاوت این رقم با بهای آماده برای فروش ، موجودی آخر دوره به دست میاید. بدین ترتیب مبالغ خرید و فروش و موجودی ابتدا و انتهای دوره با توجه به شواهد و محاسابات حاصل میشود .
حساب موجودی بانک
برای اینکه موجودی های بانک را با توجه به شرایط حادثه به دست آوریم ابتدا میباست صورتحساب های بانک را در بازه زمانی مشخصی تهیه کنیم از این طریق میتوان به اطلاعات گسترده ایی دست یافت . برای مثال چک هایی که از حساب پاس شده است، واریزی هایی که انجام شده است و غیره . امروزه با بهبود نظام بانکی میتوان تمامی اطلاعات افرادی را که به حساب ما پولی واریز کرده اند و یا برداشت هایی انجام دادند بیرون کشید . که البته نیاز است تا مسولین بانک ها به طریقی حساب شده این اطلاعات را در اختیار افراد معتبر قرار دهند تا جلوی سوء استفاده های بعدی گرفته شود. پس از این طریق میتوان به بسیاری از مجهولات ترازنامه پاسخ داد.

حساب مشتریان

مرحله بعدی دریافت صورت حساب های مشتریان است . کسانی که ادعای طلبی از واحد تجاری شما دارند قطعا باید ادعای طلب خود را از طریق مدارک و اسناد معتبر ارائه دهند درست به همین طریقی که شما باید جهت وصول ادعاهای خود با مدارک معتبر پا پیش بگذارید. البته این نکته وجود داردکه در اینگونه حوادث همیشه صورت حساب های دریافتی از طلبکاران بیشتر از مبالغ طلب ما از دیگران است و گاها اتفاق می افتد که بخشی از مطالبات ما از مشتریانی که بعضا سندی برای ادعای طلب خود نداریم، سوخت میشود .

اقدامات مهم مالیاتی کسبه پلاسکو
o اعلام کتبی موضوع خسارت توسط مؤدی حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ ایجاد خسارت به فعالیت و دارایی موسسه، همراه با اسناد و مدارک مربوطه
o احراز خسارت مالی وارده از سوی اداره امور مالیاتی ذیربط پس از بررسی اسناد و مدارک مربوطه – گواهی یا تأییدیه خسارت وارده از سوی مراجع ذی صلاح که متولی تشخیص خسارت می باشند و یا هرگونه سند معتبر دیگری که خسارت وارده را تأیید نماید.
o صورتجلساتی که در خصوص ایجاد خسارت توسط مؤدی یا سایر مراجع در این زمینه تنظیم گردیده است.
o قرارداد های بیمه مربوط (خسارت مالی وارده طبق قانون و مقررات یا قرارداد های موجود جبران آن به عهده دیگری نبوده و یا در هر صورت از طریق دیگر جبران نشده باشد.)
o ارائه تعهد کتبی مؤدی مبنی بر این که خسارت از طرف هیچ مرجعی جبران نشده است .

 

اداره کار درباره پلاسکو قانونی دارد؟
مسولیت کارفرمای پلاسکو نسبت به فوت کارگر و پرداخت سنوات:

اگر چه در قانون کار مطلبی دال بر پرداخت سنوات خدمت برای ورثه کارگر فوت شده پیش بینی نشده است اما طبق تصمیم و تصویب سال ۷۰ شورای عالی کار، در صورت فوت کارگر، کارفرما مکلف است سنوات خدمتی او را به میزان سالی یک ماه به وراث قانونی ایشان پرداخت نماید. ضمناً در کارگاه هائی که عرف و روال مبتنی بر پرداخت مبلغی بیش از این میزان باشد این رویه به قوت خود باقی خواهد بود .

کارگر حادثه دیده در محل کار پلاسکو :

طبق بند «ب» ماده ۷۰ قانون تأمین اجتماعی چنانچه کاهش قدرت کار بیمه شده بین ۳۳ تا ۶۶ درصد و به علت حادثه ناشی از کار باشد بیمه شده از کارافتاده جزئی شناخته شده و مشمول مستمری مقرر در ماده ۷۳ قانون مرقوم بوده و لذا درخواست بازگشت بکار این قبیل کارگران نیز با توجه به حدود توانایی انجام کار آنها قابل بررسی و رسیدگی در مراجع حل اختلاف قانون کار خواهد بود . بدیهی است چنانچه وضعیت این قبیل کارگران نهایتاً منتهی به خاتمه قرارداد کار گردد مزایای پایان کار آنها طبق مقررات ماده ۳۲ قانون کار به میزان ۲ ماه آخرین حقوق برای هر سال سابقه پرداخت می گردد .

 

مواد قانونی مطرح شده در قانون مالیات های مستقیم در خصوص حوادث مشابه

 

آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۶۵ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۶۶٫۱۲٫۳ موضوع کسر خسارت وارده از درآمد مشمول مالیات بر‌اثر حوادث و سوانح

‌ماده ۱ – در مورد مؤدیانی که طبق مقررات قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفند ماه۱۳۶۶ دفاتر نگهداری می‌نمایند و درآمد مشمول مالیات آنان از طریق‌رسیدگی به دفاتر و اسناد و مدارک تشخیص داده می‌شود میزان خسارت وارده طبق شرایط مقرر در فصل هزینه‌های قابل قبول و استهلاکات قانون یاد شده تعیین‌و از درآمد مشمول مالیات آن سال و سالهای بعد قابل کسر خواهد بود.

‌تبصره ۱ – در مواردی که زیان سالهای قبل طبق مقررات مربوط قابل استهلاک است خسارت مذکور در این ماده پس از کسر زیان مزبور قابل کسر از درآمد‌ مشمول مالیات خواهد بود.

تبصره ۲ – مرجع رسیدگی به اختلافات حاصله در مورد خسارت وارده موضوع این ماده کمیسیونهای مقرر در مواد ۳ و ۴ این آیین‌نامه حسب مورد می‌باشند.

‌ماده ۲ – در مواردی که درآمد مشمول مالیات طبق مقررات مربوط از طریق علی‌الرأس تشخیص داده می‌شود خسارت وارده طبق مقررات مواد ۳ و ۴ و ۵ این‌آیین‌نامه تعیین و از درآمد مشمول مالیات آن سال و سالهای بعد قابل کسر خواهد بود.

‌ماده ۳ – در مواردی که خسارت به یک منطقه از کشور وارد گردد.
‌الف – چنانچه منطقه خسارت دیده واقع در محدوده یک بخش باشد میزان خسارت وارده توسط کمیسیونی مرکب از بخشدار یک نفر نماینده اداره کل امور‌اقتصادی و دارایی استان و یک نفر معتمد محل به انتخاب و معرفی شورای بخش و در غیاب شورای مزبور به انتخاب و معرفی دادستان استان تعیین و اعلام‌خواهد شد.
ب – چنانچه منطقه خسارت دیده واقع در محدوده یک شهر باشد میزان خسارت وارده توسط کمیسیونی مرکب از یک نفر نماینده وزارت امور اقتصادی و‌  دارایی، یک نفر نماینده فرماندار محل و یک نفر نماینده دادستان استان معین و اعلام خواهد شد.

‌ماده ۴ – در مواردی که خسارت به مؤدی یا مؤدیان خاصی وارد گردد میزان خسارت وارده توسط کمیسیونی مرکب از یک نفر نماینده وزارت امور اقتصادی و‌ دارایی، یک نفر نماینده بیمه به انتخاب و معرفی بیمه مرکزی ایران در تهران و در شهرستانها در صورت عدم وجود شعبه یا نمایندگی بیمه مرکزی نماینده شرکت‌بیمه ایران و یک نفر قاضی دادگستری در تهران به انتخاب و معرفی وزارت دادگستری و در شهرستانها به انتخاب و معرفی رییس دادگستری محل تعیین و اعلام‌خواهد شد.

ماده ۵ – مؤدی مکلف است ظرف شش ماه از تاریخ وقوع حادثه و سانحه درخواست خود را همراه با مدارکی که در اختیار دارد به حوزه مالیاتی محل وقوع‌حادثه تسلیم نماید. حوزه مالیاتی مکلف است ظرف یک ماه درخواست مؤدی و مدارک ارائه شده را به کمیسیون‌های مذکور در مادتین ۳ و ۴ مذکور حسب‌مورد ارسال دارد و کمیسیون‌های یاد شده حداکثر ظرف شش ماه با بررسی اسناد و مدارک ارائه شده و اطلاعات مکتسبه میزان خسارت وارده را تعیین و اعلام‌نمایند.

‌تبصره ۱ – دعوت از مؤدی جهت حضور در کمیسیونهای فوق الزامی است و عدم حضور وی در جلسه مانع رسیدگی و اعلام نظر کمیسیون نخواهد بود.

‌ماده ۶ – در مواردی که خسارت وارده به یک منطقه از کشور باشد در صورتی که فرمانداری محل اقدام به اعلام اشخاص خسارت دیده به اداره امور اقتصادی و‌دارایی بنماید کمیسیون‌های مقرر در ماده ۳ این آیین‌نامه طبق مقررات ماده ۵ و تبصره‌های ذیل آن بر اساس اعلام فرمانداری رسیدگی و نسبت به تعیین میزان‌خسارت وارده اقدام خواهند نمود.
ماده ۷ – در صورتی که خسارت وارده مربوط به فعالیت شغلی مؤدی موضوع منابع فصلهای دوم و چهارم و پنجم از باب سوم قانون مالیاتهای مستقیم مصوب‌اسفند ماه ۱۳۶۶ باشد حسب مورد از درآمد مشمول مالیات منابع مربوط در آن سال و سالهای بعد قابل کسر است و در صورت ترک شغل خسارت وارده از درآمد‌مشمول مالیات سایر منابع درآمد باب مذکور قابل کسر است.

سعید رستمی

سعید رستمی کارشناس ارشد حسابداری، حسابرس و عضو هیئت مدیره شرکت "توسعه افزار نویان" www.NoyanTech.com

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *