چگونگی خروج شریک از شرکت تضامنى

image_pdfimage_print

چگونگی خروج شریک از شرکت تضامنى

شرکایى که تشکیل شرکت تضامنى مى دهند حق ندارند بدون رضایت سایر شرکاء از شرکت خارج شده و سهم الشرکه خود را به اشخاص ثالث واگذار نمایند (طبق ماده ۱۲۳ قانون تجارت).

هر شریک با رضایت سایر شرکاء‌ مى تواند با دریافت وجه نقد یا سایر داراییها، سهم الشرکه خود را واگذار نموده و از شرکت خارج شود. خروج شریک از شرکت عملا به دو طریق امکان پذیر مى باشد:

۱- واگذارى سهم الشرکه به یک یا تعدادى از شرکاى باقیمانده

۲- دریافت داراییهاى شرکت

الف: واگذارى سهم الشرکه به یک یا تعدادى از شرکاى باقیمانده

خروج شریک و واگذارى سهم الشرکه به یک یا تعدادى از شرکاى باقیمانده مبادله اى شخصى بوده و بر داراییها و بدهیهاى شرکت هیچگونه تاثیرى ندارد. این امر تنها به جابجایى نام شرکاء‌ و تعویض و تغییر مالکیت آنان در دفاتر شرکت منجر مى شود. زیرا دارایى که به شریک خارج شونده واگذار مى گردد از محل داراییهاى شخصى شرکاء‌ بوده و یا بدهى که در این رابطه ایجاد مى شود، بدهى شخصى شرکاء مى باشد و هیچ ارتباطى به شرکت ندارد.

ب:‌ خروج شریک از طریق دریافت داراییهاى شرکت

در شرایطى که سهم شریک خارج شونده، از محل داراییهاى شرکت پرداخت گردد، به طور همزمان داراییها و سرمایه شرکت کاهش مى یابد. خروج شریک از این طریق ممکن است منجر به تجدید ارزیابى یا عدم تجدید ارزیابى داراییها و بدهیها گردد.

۱- ب: خروج شریک بدون تجدید ارزیابى

اگر هنگام خروج شریک هیچگونه تجدید ارزیابى در مورد داراییها و بدهیهاى شرکت صورت نگیرد،‌ مبلغ پرداختى به شریک خارج شونده بر اساس میزان سهم الشرکه وى تعیین مى گردد. در این حالت ممکن است شریک خارج شونده:

۱- با دریافت داراییهاى شرکت معادل ارزش دفترى سهم الشرکه خود، از شرکت خارج شود.

۲- با دریافت داراییهاى شرکت بیشتر از ارزش دفترى سهم الشرکه خود، از شرکت خارج شود.

۳- با دریافت داراییهاى شرکت کمتر از ارزش دفترى سهم الشرکه خود، از شرکت خارج شود.

 

۱-۱- ب: دریافت داراییهاى شرکت معاد سهم الشرکه (سرمایه)

در صورتى که مبلغ پرداختى به شریک خارج شونده، معادل سهم الشرکه وى باشد،‌عمل خروج شریک با بدهکار نمودن حساب سرمایه شریک خارج شونده و بستانکار نمودن وجوه نقد یا سایر داراییها به همین مبغ صورت مى گیرد. در این حالت داراییها و سرمایه به یک نسبت کاهش مى یابد.

 

۲-۱- ب: دریافت داراییهاى شرکت بیشتر از سهم الشرکه (سرمایه)

هرگاه شرکت از سودآورى بالایى برخوردار بوده یا داراى ارزش نامشهودى باشد (سرقفلى)، شریک به هنگام خروج از شرکت، ممکن است مبلغى بیشتر از مانده سرمایه خود،‌ از شرکت مطالبه نماید. مبلغى که مازاد بر سرمایه شریک خارج شونده به وى پرداخت مى گردد،‌ به مثابه اختصاص پاداش به این شریک مى باشد و به نسبت تقسیم سود و زیان به بدهکار سرمایه شرکاى باقیمانده منتقل مى گردد.

مثال: آقایان الف و ب و ج که شرکاى یک شرکت تضامنى بوده و سهم الشرکه هر کدام ۶۰۰۰۰۰ ریال مى باشد، به ترتیب به نسبت ۱ و ۲ و ۲ در سود و زیان سهیم مى باشند. در دوازدهم دى ماه آقاى الف با دریافت مبلغ ۷۵۰۰۰۰ ریال از داراییهاى شرکت،‌ از این شرکت خارج شد. مطلوبست ثبت دفتر روزنامه شرکت.

 

تاریخ شرح عطف بدهکار بستانکار
۱۲ دى ماه  

حساب سرمایه الف

حساب سرمایه ب (۵۰% ×۱۵۰۰۰۰)

حساب سرمایه ج (۵۰% ×۱۵۰۰۰۰)

حساب صندوق

   

۶۰۰۰۰۰

۷۵۰۰۰

۷۵۰۰۰

 

 

 

 

 

۷۵۰۰۰۰

 

۳-۱- ب: دریافت داراییهاى شرکت کمتر از سهم الشرکه (سرمایه)

این حالت زمانى پیش مى آید که مشارکت در شرکت تضامنى، براى شریک خارج شونده مطلوبیتى نداشته باشد. در این حالت وى حاضر است با دریافت مبلغى کمتر از مانده سرمایه خود،‌ از شرکت خارج شود. این امر به منزله اختصاص پاداش به شرکاى باقیمانده بوده و موجب افزایش سرمایه آنها مى گردد. این عمل با بستانکار نمودن سرمایه شرکاى باقیمانده به نسبت مشارکت در سود و زیان شرکت و معادل مبلغى که کمتر از سرمایه شریک خارج شونده پرداخت گردیده، صورت مى گیرد.

۲- ب: خروج شریک و تجدید ارزیابى

اگر در مورد سهم الشرکه واقعى شریک خارج شونده، بین شرکاء توافق بوجود نیاید، به ناچار داراییها و بدهیهاى واحد تجارى تجدید ارزیابى شده، مازاد به نسبت تقسیم سود و زیان و پس از کسر مالیات، بین شرکاء تقسیم مى شود. جهت تعیین سهم الشرکه شریک خارج شونده و بستن حسابهاى وى در دفاتر شرکت، مراحلى به شرح زیر صورت مى گیرد:

۱- یک حساب تجدید ارزیابى در دفاتر افتتاح و نتیجه ارزیابیها در آن منعکس و مانده این حساب که سود و زیان ناشى از تجدید ارزیابى مى باشد به نسبت تقسیم سود و زیان به حساب سرمایه شرکاء منتقل مى گردد.

۲- حسابى تحت عنوان «حساب سهم الشرکه» براى شریک خارج شونده در دفاتر افتتاح مى گردد.

۳- مانده حساب سرمایه شریک خارج شونده را به حساب سهم الشرکه وى منتقل نموده و حساب سرمایه وى بسته مى شود.

۴- بهره سرمایه، حق الزحمه (در صورتى که تعیین شده باشد) و سهم شریک خارج شونده از سود و زیان تا زمان حضور وى در شرکت محاسبه و به حساب سهم الشرکه اش منتقل گردد.

۵- سهم شریک خارج شونده از اندوخته به نسبت تقسیم سود و زیان محاسبه و به حساب سهم الشرکه اش منتقل مى گردد.

۶- مانده حساب برداشت، حساب جارى و حساب وام شریک خارج شونده، به حساب سهم الشرکه اش منتقل مى گردد.

۷- در پایان تنها حساب مربوط به شریک خارج شونده که هنوز در دفاتر شرکت بسته نشده (یعنى حساب سهم الشرکه) بدهکار و حساب دارایى واگذار شده بستانکار مى شود و بدین ترتیب همه حسابهاى شریک خارج شونده در دفاتر بسته مى شوند.

سعید رستمی

سعید رستمی کارشناس ارشد حسابداری، حسابرس و عضو هیئت مدیره شرکت "توسعه افزار نویان" www.NoyanTech.com

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *