حسابداری استهلاک و روش های محاسبه

عواملی مانند گذشت زمان، فرسودگی و فرسایش موجب کاهش ارزش دارایی های ثابت میشوند و به تدریج  داراییهای ثابت کارایی خودرا از دست میدهند، این کاهش ارزش دارایی ثابت را استهلاک میگویند و هزینه ای را که صاحبان سرمایه برای تعویض، تعمیرات و کاهش ارزش متحمل میشوند را هزینه ی استهلاک  دارایی ثابت میگویند.

 

 

برای درک بیشتر مفهوم استهلاک در حسابداری شناخت موارد زیر لازم است:

ارزش اسقاط: مبلغ پیش بینی شده از فروش دارایی ثابت در پایان عمر مفید را ارزش اسقاط می گویند.

نکته: طبق استاندارد شماره ۱۷ حسابداری ارزش‌ اسقاط‌ صفر فرض‌ می‌شود. ارزش‌ اسقاط‌ غیر از صفر متضمن‌ این‌ است‌ که‌ واحد تجاری‌ انتظار دارد دارایی‌ نامشهود را قبل‌ از پایان‌ عمر اقتصادی‌ آن‌ واگذار کند.

عمر مفید: مدت زمان مورد انتظار برای استفاده از دارایی ثابت را عمر مفید می گویند.

نکته: تعیین عمر مفید به ماهیت دارایی و علل اصلی استهلاک آن بستگی دارد.بنابر این عمر مفید ممکن است بر حسب یکی از مقیاس های  ۱٫دوره هایی از زمان ۲٫جمع محصولات قابل تولید ۳٫ جمع ساعات کارکردتعیین شود.

 

بهای تمام شده: بهای ساخت و یا خرید یک دارایی را بهای تمام شده آن می گویند.

چرخه دارایی

حسابداری استهلاک

تعریف: سرشکن کردن و تخصیص دادن بهای تمام شده دارایی ثابت را به طریقی معقول و منظم به دوره های استفاده از آن را استهلاک گویند.

بهای تمام شده معمولا در طول مدت استفاده از دارایی، ثابت می ماند، بطوریکه در پایان عمر مفید دارایی، مجموع اقلام استهلاک دوره های استفاده از آن برابر می شود با بهای اولیه منهای ارزشی که برای دارایی اسقاط در نظر گرفته شده است.

حسابداری استهلاک

حسابداری استهلاک به روشی گفته می شود که بر اساس آن بهای تمام شده دارایی ثابت منهای ارزش اسقاط ان، بر مدتی که عمر مفید آن برآورد می شود به طریقی معقول و منظم سرشکن شود. به تدریج که از عمر مفید اقتصادی دارایی کاسته می گردد، استهلاک آن منظما به صورت هزینه به عملیات واحد اقتصادی تخصیص می یابد.

در صورت سود و زیان استهلاک بر اساس ماهیت و مورد استفاده از دارایی به یکی از سه عنوان هزینه فروش، هزینه اداری و یا هزینه ساخت کالای فروش رفته ارائه و ثبت می شود.

استهلاک و اثر آن بر صورت سود و زیان

۱٫ مستقیما به بدهکار حساب هزینه منظور و سبب افزایش آن میشود. (مانند هزینه استهلاک خودروهایی که مورد استفاده دایره فروش کالا قرار می گیرد) و طبعا به شکل هزینه فروش انعکاس پیدا می کند.

۲٫دیگر استهلاک استهلاک ماشین آلات کارخانه که بصورت قسمتی از بهای تمام شده کالا ثبت و پس از فروش کالا به بدهکار حساب بهای تمام شده کالای فروش رفته انتقال می یابد.(مانند استهلاک ماشین آلات تولیدی).

نکته: هزینه استهلاک به عنوان با اهمیت ترین هزینه مرتبط با اموال، ماشین آلات و تجهیزات تلقی می گردد. استهلاک محاسبه شده در هر دوره به حسابی با عنوان استهلاک انباشته منظور می گردد. این حساب، حسابی کاهنده است و در سمت راست ترازنامه به عنوان کاهنده بهای تمام شده دارایی نمایش داده می شود.

تفاوت بهای تمام شده و استهلاک انباشته دارایی برابر است با ارزش دفتری دارایی.

عواملی که موجب مستهلک شدن دارایی میشود

  • فرسودگی ناشی از استفاده و به کار بردن دارایی.
  • گذر زمان.
  • زنگ زدگی و پوسیدگی.
  • نداشتن کیفیت.
  • نابابی که موجب تعویض زودرس هم میشود.

انواع دارایی های استهلاک پذیر

این نوع ازداراییها قابل رویت هستند و وجود فیزیکی دارند مانند ماشین الات، اموال… و به سه دسته ی استهلاک پذیر، استهلاک ناپذیر و نقصان پذیر تقسیم میگردند.

استهلاک پذیر: این دسته عمر محدودو مشخصی دارند و در طی عمر برآوردی خود مستهلک می شوند.
استهلاک ناپذیر: این دسته عمر نامحدودی دارند ودر گذر زمان مستهلک نمی گردند.
نقصان پذیر: بر اثر استخراج در حال اتمام هستند و به موجودی مواد یا کالا تبدیل میگردند مانند معادن.

استهلاک از نظر استاندارد های حسابداری ایران استاندارد شماره ۱۱

در استانداردهای ایران دارایی ثابت به موازات کسب منافع مستهلک می گردد. همچنین نابابی ، فرسودگی و خرابی نیز از علل استهلاک دارایی می باشد. به صورت کلی علل استهلاک از دید استاندارد ۱۱ عبارت است از استفاده مورد انتظار واحد تجاری از دارایی

  • فرسودگی و خرابی
  • نابابی فنی ناشی از پیشرفت تکنولوژی
  • محدودیتهای زمانی از قبیل تاریخ انقضا

در ارتباط با برآورد عمر مفید دارایی، استاندارد این برآورد را منوط به قضاوت واحد تجاری می داند که از تجربه دارایی های مشابه ناشی می شود.بر اساس بند ۵۶ این استاندارد ، مبلغ استهلاک پذیر یک دارایی پس از کسر ارزش اسقاط از بهای تمام شده بدست می آید.

مهم: روشهای استهلاک مورد پذیرش در استاندارد ایران روشهای خط مستقیم ، نزولی و معادل آحاد تولید است.

در ارتباط با تغییر روش استهلاک یا تعدیل نرخ آن بند ۶۳ این استاندارد چنین می گوید.

روش استهلاک مورد استفاده برای دارایی ها باید به طور ادواری بررسی شود و در صورت تغییر قابل ملاحظه در الگوی مصرف ، روش استهلاک جهت انعکاس الگوی جدید تغییر یابد. هرگاه چنین تغییری در روش استهلاک لازم شود ، این تغییر باید به عنوان تغییری در برآورد تلقی شود و استهلاک دوره جاری و دوره های آتی دارایی تعدیل شود.


روش خط مستقیم یا اقساط مساوی استهلاک

در این روش میزان هزینه استهلاک در طی عمر مفید یکسان و ثابت است و این روش بر این فرض استوار است که با گذشت زمان از ارزش دارایی به صورت یکسان کاسته می شود.

مثال:

فرض کنید بهای تمام شده دارایی ثابت شرکت آریان ۶٫۶۰۰٫۰۰۰ ریال باشد و ارزش اسقاط آن ۶۰۰٫۰۰۰ ریال برآورده شده باشد از طرف دیگر عمر مفید آن ۵ سال پیش بینی شود. بنابراین هزینه استهلاک سالانه دارایی فوق به روش خز مستقیم به صورت زیر محاسبه می شود.

مفروضات: قیمت تمام شده: ۶٫۶۰۰٫۰۰۰         ارزش اسقاط: ۶۰۰٫۰۰۰          عمر مفید: ۵ سال

محاسبات:

.                 استهلاک = (قیمت تمام شده – ارزش اسقاط)  / عمر مفید

.                 استهلاک = ( ۶٫۶۰۰٫۰۰۰ – ۶۰۰٫۰۰۰) / ۵

.                 استهلاک = ۱٫۲۰۰٫۰۰۰ سالانه

سالانه مبلغ ۱٫۲۰۰٫۰۰۰ ریال از بهای تمام شده دارای فوق مستهلک می شود تا در پایان ۵ سال به ارزش اسقاط خود یعنی ۶۰۰٫۰۰۰ ریال برسد. بنابراین در پایان هر سال ثبت زیر در دفاتر صورت خواهد پذیرفت.

هزینه استهلاک      ۱٫۲۰۰٫۰۰۰

.                     استهلاک انباشته      ۱٫۲۰۰٫۰۰۰


روش نزولی استهلاک

در این روش که خود به دو صورت محاسبه می شود. فرض بر این است که هزینه استهلاک سال های اول بیشتر از سالهای بعد می باشد.

به عبارت دیگر هر سال که از عمر دارایی می گذرد هزینه استهلاک آن نسبت به سال های قبل کاهش می یابد و توجیه به این شکل است که کارایی دارایی نو بیش از کهنه است و در سال های اول بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد.

مثال:

اگر شرکت نمونه دارایی های خود را با نرخ ۳۵٪ بصورت نزولی مستهلک کند و قیمت تمام شده دارایی فوق ۲٫۵۰۰٫۰۰۰ ریال باشد هزینه استهلاک سالانه دارایی به صورت زیر محاسبه خواهد شد.

روش نزولی استهلاک


فرمول های استهلاک در یک نگاه

   روش خط مستقیم:
.                            هزینه استهلاک هر دوره = عمر مفید (سال) /(بهای تمام شده – ارزش اسقاط)

    روش ساعات کارکرد:

.                           هزینه استهلاک هر دوره = عمر مفید(برحسب ساعات کارکرد)/(بهای تمام شده -ارزش اسقاط)

   روش میزان تولید:

.                           هزینه استهلاک هر دوره=میزان تولید برآوردی/میزان تولیدواقعی*(بهای تمام شده -ارزش اسقاط)

    روش مجموع سنوات:

.                           هزینه استهلاک هر دوره =مجموع سنوات/عمرمفیدباقیمانده*(بهای تمام شده-ارزش اسقاط)

   روش نزولی:

.                           هزینه استهلاک هر دوره = نرخ استهلاک * ( استهلاک انباشته تا دوره محاسبه – بهای تمام شده)

 

بیشتر بخوانید: روش های حسابداری استهلاک دارایی ها

بیشتر بخوانید: آموزش تصویری فرمول های محاسبه استهلاک دارایی ها در اکسل




آموزش تصویری فرمول های محاسبه استهلاک دارایی ها در اکسل

محاسبه استهلاک دارایی ها در اکسل

 

از بین نرم افزارهای آفیس، اکسل قدرتمندترین و کاربردی‌ ترین نرم افزار کمکی در حسابداری است. نرم افزار اکسل به‌نوعی با شغل حسابداری پیوند خورده است و می‌تواند مکمل مهارت‌ها و توانایی‌های یک حسابدار قرار بگیرد.

این نرم افزار به دلیل داشتن محیطی ساده و همین‌ طور امکاناتی مفید و منعطف بودن، علاوه بر اینکه در حسابداری‌های شخصی و عمومی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد، در تهیه گزارشات مالی، یکی از نرم‌افزارهای مهم برای حسابدارن به شمار می‌آید.

یادگیری اکسل به‌عنوان پیش‌زمینه استفاده از نرم افزارهای حسابداری از اولویت ویژه برخوردار است و یک امتیاز برای کارجویان حسابداری محسوب می شود. لزوم کاربری صحیح و به‌موقع از اکسل به حسابداران کمک می‌کند عملکرد خوب خود را در محیط کار نشان دهند و به حسابدارانی با دقت و دارای قدرت تحلیل بالا تبدیل شوند.

برخی از توابع مهم حسابداری که در اکسل مورد استفاده قرار می گیرد.

  • SLN: تابع محاسبه هزینه استهلاک به روش خط مستقیم
  • SYD: تابع محاسبه هزینه استهلاک به روش مجموع سنوات
  • DB : تابع محاسبه هزینه استهلاک نزولی در مدت معین
  • FV : تابع محاسبه ارزش آتی سرمایه‌گذاری‌ها
  • PV : تابع محاسبه ارزش فعلی خالص سرمایه‌گذاری – اقساط مساوی
  • NPV: تابع محاسبه ارزش فعلی خالص سرمایه‌گذاری
  • XNPV: تابع محاسبه ارزش فعلی خالص سرمایه‌گذاری برحسب تاریخ
  • PMT: تابع محاسبه اقساط وام
  • PPMT: تابع محاسبه اقساط مربوط به اصل وام
  • IPMT: تابع محاسبه اقساط مربوط به بهره
  • NPER: تابع محاسبه تعداد دوره‌های موردنیاز برای سرمایه‌گذاری
  • RATE: تابع محاسبه نرخ بهره
  • IRR: تابع محاسبه نرخ بازده داخلی سرمایه‌گذاری
  • XIRR: تابع محاسبه نرخ بازده داخلی سرمایه گذاری بر حسب تاریخ
  • MIRR: تابع محاسبه نرخ داخلی کارکرد سرمایه
  • ACCRINT: تابع محاسبه بهره متعلقه اوراق قرضه از زمان صدور تا بازخرید اوراق
  • ACCRINTM: تابع محاسبه بهره متعلقه اوراق قرضه از زمان صدور تا بازخرید اوراق

در این مقاله قصد داریم تا از میان فرمول های فوق، مهم ترین فرمول های محاسبه استهلاک دارایی ها، یعنی روش های ۱- مانده نزولی مضاعف ۲- خط مستقیم و ۳- مجموع سنوات را در اکسل آموزش بگیریم. با سود و زیان همراه باشید.

آشنایی با مهمترین فرمول های محاسبه استهلاک دارایی ها در نرم افزار اکسل

فرمول اول: روش مانده نزولی مضاعف DDB

توضیح: در این روش استهلاک، در سالهای ابتدایی هزینه استهلاک بیشتر از میزان هزینه استهلاک در سالهای بعد می باشد. در این روش استهلاک سالانه دارایی که ارزش دفتری دارایی منظور می باشد در درصد ثابتی ضرب می شود. در روش نزولی مضاعف درصدی که در ارزش دفتری ضرب می شود دو برابر نرخ استهلاک در روش خط مستقیم می باشد.

DDB = Double Declining Balance Depreciation Method

فرمول DDB = محاسبه استهلاک دارایی برای یک دوره معین با استفاده از روش مانده نزولی مضاعف

این تابع اکسل پنج ورودی به شرح ذیل دریافت می‌کند.

  • ورودی اول:  میزان ارزش اولیه تجهیزات می‌باشد.
  • ورودی دوم:  ارزش اسقاطی تجهیزات می‌باشد.
  • ورودی سوم: طول عمر تجهیزات است.
  • ورودی چهارم: دوره‌ای که می‌خواهیم میزان استهلاک آن را محاسبه نماییم.
  • ورودی پنجم: این ورودی اختیاری می‌باشد و به‌ منظور تعیین فاکتور محاسبات مورداستفاده قرار می‌گیرد که در صورت وارد نکردن، برابر با ۲ در نظر گرفته می‌شود.

( عامل – تعداد دوره – عمرمفید – ارزش اسقاط – هزینه اول دوره ) = DDB

به عنوان مثال: استهلاک به روش مانده نزولی مضاعف برای تجهیزاتی که به مبلغ ۲۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال خریداری شده است با عمر مفید ۵ سال و ارزش اسقاط ۴/۰۰۰/۰۰۰ ریال در پایان سال اول به شرح زیر محاسبه می شود :

فرمول DDB محاسبه استهلاک در اکسل


فرمول دوم: روش خط مستقیم SLN

توضیح: در روش خط مستقیم، مبالغ مساوی هزینه استهلاک به هریک از سالهای عمر مفید دارایی اختصاص می یابد. در این روش مبلغ قابل استهلاک بر سالهای عمر مفید تقسیم می شود تا هزینه استهلاک سالانه معین گردد. برای محاسبه هزینه استهلاک سالانه می توان از فرمول زیر استفاده کرد.

SLN = Straight Line Depreciation Method

فرمول SLN = محاسبه استهلاک دارایی با استفاده از روش خط مستقیم

این تابع اکسل سه ورودی به شرح ذیل دریافت می‌کند.

  • ورودی اول:  میزان ارزش اولیه تجهیزات می‌باشد.
  • ورودی دوم:  ارزش اسقاطی تجهیزات می‌باشد.
  • ورودی سوم: طول عمر تجهیزات است.

( عمر مفید – ارزش اسقاط و هزینه اولیه ) = SLN

مثال : استهلاک به روش خط مستقیم برای تجهیزاتی که به مبلغ ۲۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال خریداری شده است با عمر مفید ۵ سال و ارزش اسقاط ۴/۰۰۰/۰۰۰ ریال در پایان سال اول به شرح زیر محاسبه می شود و برای هر سال این فرمول تکرار می شود:

فرمول SLN محاسبه استهلاک در اکسل


فرمول سوم: روش مجموع سنوات SYD

توضیح: در این روش مجموع سنوات عمر مفید دارایی را محاسبه کرده و برای سال اول نسبت عمر مفید به مجموع سنوات(بیشترین نرخ) را برای استهلاک در نظر می گیرند. برای سنوات آتی نسبت عمر مفید باقیمانده به مجموع سنوات ملاک محاسبه قرار می گیرد. به گونه ای که در سال اول بیشترین رقم استهلاک برای دارایی محاسبه و در سالهای بعد به نسبت ارقام کمتری محاسبه می شود. همان گونه که می دانیم، معمولاً کاهش قیمت یک دارایی در سال های ابتدایی خرید، بسیار بیشتر از سال های پایانی آن است.

SYD = Sum-of-years Digits depreciation Method

فرمول SYD = محاسبه استهلاک دارایی با استفاده از روش مجموع سنوات

این تابع اکسل چهار ورودی به شرح ذیل دریافت می‌کند.

  • ورودی اول:  میزان ارزش اولیه تجهیزات می‌باشد.
  • ورودی دوم:  ارزش اسقاطی تجهیزات می‌باشد.
  • ورودی سوم: طول عمر تجهیزات است.
  • ورودی چهارم: دوره‌ای که می‌خواهیم میزان استهلاک آن را محاسبه نماییم.

( تعداد دوره – عمرمفید – ارزش اسقاط – هزینه اولیه ) = SYD

مثال : استهلاک به روش مجموع سنوات برای تجهیزاتی که به مبلغ ۲۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال خریداری شده است با عمر مفید ۵ سال و ارزش اسقاط ۴/۰۰۰/۰۰۰ ریال در پایان سال اول به شرح زیر محاسبه می شود :

فرمول SYD محاسبه استهلاک در اکسل

برای محاسبه استهلاک سال دوم با این روش، عدد ورودی چهارم یا per را ۲ انتخاب می نماییم.

فایل اکسل محاسبه استهلاک به سه روش یاد شده را دانلود کنید.

بیشتر بخوانید: روش های حسابداری استهلاک دارایی ها




حسابداری مطالبات مشکوک الوصول

حسابداری مطالبات مشکوک الوصول

در ادامه این مبحث به چگونگی ایجاد ذخیره مطالبات مشکوک الوصول ومطالبات سوخت شده در پایان دوره مالی می پردازیم.مطالبات ازنظر امکان وصول یا عدم وصول به ۳ دسته تقسیم میشه :

الف ) حتمی الوصول : حتما وصول می شوند وامکان عدم وصول آنها صفر است.

ب ) لاوصول : امکان وصول آنها تقریبا صفر وناممکن است.

ج ) مشکوک الوصول :دروصول یاعدم وصول آنها مشکوک ومردودیم.

شیوه های حذف مطالبات سوخت شده از دفاتر وحسابها:

الف ) روش حذف مستقیم مطالبات سوخت شده.

ب ) روش استفاده از حساب ذخیره مطالبات مشکوک الوصول.

روش حذف مستقیم : دراین روش هرگاه تمام یا قسمتی از مطالبات موسسه سوخت شده واز دفاتر حذف شود ثبت زیر در دفاتر انجام می شود.

هزینه مطالبات سوخت شده ****

حسابهای دریافتنی   ****

هزینه مطالبات سوخت شده درپایان دوره در ردیف سایر هزینه ها وبه سود ( زیان) بسته می شود.مطابق این روش هرگاه مطالبات سوخت شده ای که از دفاتر حذف شده اند مجددا وصول شوند لازم است ثبت های زیر صورت پذیرد:

ثبت امکان وصول مطالبات سوخت شده :

حسابهای  دریافتنی ****

هزینه مطالبات سوخت شده *****

ثبت وصول آن مطالبات :

صندوق/بانک     ****

حسابهای دریافتنی   ****

حال در صورت وصول این مطالبات سوخت شده در سال یا سالهای مالی بعد از دوره مالی می بایست  ثبت زیر انجام شود:

ثبت احیای مجدد مطالبات سوخت شده:

حسابهای دریافتنی   ****

سایر درآمدها      ****

و جهت وصول آن ثبت زیر:

صندوق/بانک    ****

حسابهای دریافتنی ****

روش حذف مستقیم روش ساده ای است که در بسیاری از موسسا ت کوچک قابل اجرا است ولی با اصول حسابداری مغایراست .این روش دواصل واقعیت وتطابق را خدشه دار می کنه یعنی اصول را در نظر نمی گیرد.

تذکر:درتمام موسسات بزرگ وکوچک درسال اول تاسیس روش مورد استفاده برای حذف مطالبات سوخت شده روش حذف مستقیم است.

روش حذف مطالبات سوخت شده با استفاده از حساب ذخیره مطالبات مشکوک الوصول : مطابق این روش هرگاه تمام یا قسمتی ازمطالبات موسسه ای سوخت شود جهت حذف آن حساب ذخیره مطالبات مشکوک الوصول بدهکار و حسابهای دریافتنی را بستانکار می کنیم.

ذخیره مطالبات مشکوک الوصول   ****

حسابهای دریافتنی    ****

براساس این روش هرگاه مطالبات سوخت شده قبلی مجددا وصول شوند ( چه در این دوره مالی وچه در دوره های ملی آتی ) لازم است ثبت ها زیر انجام شوند:

ثبت احیای مجدد مطالبات سوخت شده باتوجه به این روش:

حسابهای دریافتنی    ****

ذخیره مطالبات مشکوک الوصول  ****

ثبت وصول آن مطالبات :

بانک/صندوق   ****

حسابهای دریافتنی  ****

روش های محاسبه مطالبات مشکوک الوصول

به چهار روش امکان پذیر است :

الف ) روش درصدی از حسابهای دریافتنی

ب  )  روش روش درصدی از فروش های نسیه

ج   ) روش تجزیه سنی حسابهای دریافتنی

د   ) روش  بررسی موردی

الف ) روش درصدی از حسابهای دریافتنی :

براساس این روش رپایان دوره مالی معمولا درصدی از حسابهای دریافتنی باتوجه به تجارب سالهای گذشته به عنوان ذخیره مطالبات مشکوک الوصول اختصاص می یابد.

مثال: مانده حسابهای دریافتنی موسسه بازرگانی ایران درپایان دوره مالی ۱۴۰۰۰۰۰۰ ریال است .این موسسه همه ساله معادل ۵ درصد مانده حسابهای دریافتنی خود برای مطالبات مشکوک الوصول ذخیره ذر نظر می گیرد .مطلوب است محاسبه وثبت ذخیره لازم برای حسابهای دریافتنی ؟

۷۰۰۰۰۰=۵% * ۱۴۰۰۰۰۰۰

هزینه مطالبات مشکوک الوصول ۷۰۰۰۰۰

ذخیره مطالبات مشکوک الوصول    ۷۰۰۰۰۰

تذکر اول : هزینه مطاالبات مشکوک الوصول یک حساب موقت وسود وزیانی است ولازم است درپایان دوره مالی به منظور رعایت اصل تطابق (تخصیص ) باید به سود/زیان بسته شود.این هزینه در دردیف هزینه های عمومی واداری به سود وزیان منتقل میشود.

تذکر دوم : حساب ذخیره مطالبات مشکوک الوصول دارای مانده بستانکار است وبه منظور رعایت اصل واقعیت می بایستی درترازنامه درردیف داراییهای جاری به صورت کاهنده درزیر حساب های دریافتنی نوشته شود.

ب  )  روش روش درصدی از فروش های نسیه :

مطابق این روش درپایان دوره مالی درصدی ازفروش های نسیه موسسه جهت مطالبات مشکوک الوصول درنظر گرفته میشود.

مثال : مجموع فروش های سالانه موسسه ای ۱۶۰۰۰۰۰۰ ریال است که ۳۰درصد آن نقدومابقی نسیه است .این موسسه همه ساله معادل ۳ درصد فروش های نسیه خود رابرای مطالبات مشکوک الوصول ذخیره درنظر می گیرد.مطلوب است محاسبه وثبت ذخیره لازم ؟

۱۱۲۰۰۰۰۰=۷۰% * ۱۶۰۰۰۰۰۰

۳۳۶۰۰۰= ۳% * ۱۱۲۰۰۰۰۰

هزینه مطالبات مشکوک الوصول    ۳۳۶۰۰۰

ذخیره مطالبات مشکوک الوصول   ۳۳۶۰۰۰

ج   ) روش تجزیه سنی حسابهای دریافتنی :

دراین روش عمر حسابهای دریافتنی مورد بررسی قرار می گیرد .معمولا احتمال وصول مطالباتی که مدت زمانطولانی ازسررسیدشان سپری شده است کم وغالبا ناممکن است.

مثال : موسسه ای جهت درنظر گرفتن ذخیره مطالبات مشکوک الوصول روش تجزیه سنی را مورد استفاده قرار می دهند .جدول زیر حسابهای دریافتنی موسسه همچنین مدت سپری شده از سررسید را نشان می دهند.

جواب :

۱۰۰=۵% * ۲۰۰۰

۵۰۰=۱۰ % * ۵۰۰۰

۲۰۰= ۲۰ % * ۱۰۰۰

۲۰۰۰=۵۰ % * ۴۰۰۰

۲۸۰۰= ۱۰۰ + ۵۰۰ + ۲۰۰ + ۲۰۰۰

هزینه مطالبات مشکوک الوصول  ۲۸۰۰

ذخیره مطالبات مشکوک الوصول   ۲۸۰۰

تعدیل مانده حساب ذخیره مطالبات مشکوک الوصول در پایان دوره مالی  به این شکل است که : این حساب یک حساب دائمی وترازنامه ای است یعنی مانده حساب ذخیره مطالبات مشکوک الوصول درپایان دوره مالی می بایستی تعدیل وبه روز شود سپس به دوره مالی بعد انتقال یابد.

د   ) روش  بررسی موردی :

تقریبا بهترین روش برای محاسبه ذخیره لازم برای مطالبات مشکوک الوصول به این صورت است که حسابهای دریافتنی موسسه مورد به مورد تجزیه وتحلیل شده وبرای هریک میزان مشخصی جهت مطالبات مشکوک الوصول منظور می گیرد.

مثال : جدول زیر حسابهای دریافتنی موسسه ای را به تفکیک نشان می دهد .همچنین درصدلازم برای مطالبات مشکوک الوصول نیز مطرح شده است .باتوجه به اطلاعات مطرح شده مطلوب است محاسبه ذخیره لازم برای مطالبات مشکوک الوصول ؟

درصد امکان وصول

مبلغ طلب

نام مشتری

۱۰۰%

ریال ۱,۲۰۰,۰۰۰

موسسه رهنما

۷۵%

ریال ۸۰۰,۰۰۰

سعیدی

۹۰%

ریال ۵۰۰,۰۰۰

حمیدی

۸۰%

ریال ۱,۰۰۰,۰۰۰

مرادی

۱۰۰%

ریال ۱,۵۰۰,۰۰۰

بازرگانی کاوه

جواب :

۲۰۰۰۰۰= ۲۵% * ۸۰۰۰۰۰

۵۰۰۰۰= ۱۰% * ۵۰۰۰۰۰

۲۰۰۰۰۰= ۲۰ % * ۱۰۰۰۰۰۰

۴۵۰۰۰۰ = ۲۰۰۰۰۰ + ۵۰۰۰۰ + ۲۰۰۰۰۰

هزینه مطالبات مشکوک الوصول  ۴۵۰۰۰۰

ذخیره مطالبات مشکوک الوصول   ۴۵۰۰۰۰




طبقه بندی اطلاعات در سیستم حسابدای

طبقه بندی اطلاعات در سیستم حسابدای

دارایی ثابت:

دارایی هایی که غیر منقول هستند و تبدیل آنها به وجوه نقد در یک دوره مالی و یا یک سال صورت نمی گیرد دارائی های ثابت می باشند. مانند : زمین ، ماشین آلات و ….

موجودی کالا:

دارایی هایی که در موسسه دائما جهت سودآوری موسسه خرید و فروش می‌‌شوند در این گروه دسته بندی می گردند. تفکیک این دارایی‌‌ها از انواع دیگر دارایی‌‌ها در انجام عملیات حسابداری از اهمیت فوق العاده‌‌ای برخوردار است. با خرید کالا جهت فروش ، ارزش سرفصل‌‌های این گروه افزوده می شود و با فروش این کالاها ارزش حساب‌‌ها کاسته می گردد. این گروه نمایشگر ارزش کالای موجود در انبار می‌‌باشد.

سایر دارایی‌‌ها:

دارایی‌‌هایی که در سه گروه قبل نمی گنجند به عنوان سایر دارایی‌‌ها تلقی خواهند شد. به عنوان مثال امتیازهای خرید یا فروش ، سرقفلی ، حق الاختراع و … در این گروه قرار می گیرند.

بدهی کوتاه مدت:

بدهی هایی که سررسید پرداخت آنها در کمتر از یک سال منقضی می شود بدهی‌‌های کوتاه مدت می‌‌باشند. مانند اسناد پرداختنی کوتاه مدت ، بدهی بابت آب و برق و گاز و….

بدهی دراز مدت:

بدهی هایی که سررسید پرداخت آنها بیش از یک سال و یا یک دوره مالی است بدهی‌‌های دراز مدت یا بلند مدت نامیده می شوند.

سهام و سرمایه:

حساب‌‌های سرمایه اولیه ، افزایش یا کاهش سرمایه ، ذخیره های سنواتی و … در گروه سهام و سرمایه قرار می گیرند.

درآمدها:

سرفصل هایی که مربوط به درآمدهای حاصل از خدمات می‌‌باشند را باید در این گروه قرار داد. توجه داشته باشید که سرفصل‌‌های درآمد را از سرفصل‌‌های فروش کالا جدا نمایید. ماهیت هر دو گروه به گونه ای است که هر دو به یک شکل عمل می نمایند با این تفاوت که گروه درآمد با گروه موجودی کالا مرتبط نمی‌‌باشد اما در گروه فروش کالا این ارتباط جهت کاهش ارزش موجودی کالا وجود دارد.

فروش:

کلیه حساب‌‌های فروش کالا را در این گروه طبقه بندی کنید. به مطلب عنوان شده در قسمت قبل (‌‌درآمدها‌‌) نیزتوجه داشته باشید.

قیمت تمام شده کالای فروش رفته:

به ازای هریک از سرفصل‌‌های ایجاد شده در گروه موجودی کالا یک سرفصل در این گروه ایجاد نمایید. با ثبت اطلاعات به این روش کلیه پارامترهای مورد نیاز طبقه بندی شده و برای محاسبه گزارش سود و زیان در جای خود قرار خواهند گرفت.

هزینه ها:

کلیه حساب‌‌های هزینه را در این گروه جای دهید

جاری اشخاص:

گروه جاری اشخاص جهت اشخاص حقیقی یا حقوقی که به شکلی با موسسه عملیات مالی انجام می‌‌دهند ، در نظر گرفته شده است. این اشخاص در مقاطع زمانی مختلف می‌‌توانند بدهکار و یا بستانکار باشند و از دیدگاه حسابداری ماهیت خود را با انجام عملیات روزانه تغییر دهند. خاصیت گروه جاری اشخاص این است که در مقطع گزارش گیری ترازنامه یا سود و زیان ماهیت حساب این اشخاص بنا به وضعیتی که دارا می‌‌باشد ، تغییر می‌‌نماید و نیازی به انتقال حساب به صورت دستی از یک گروه به گروه دیگر نمی باشد.

حسابهای انتظامی:

گروه حسابهای انتظامی جهت ثبت اطلاعاتی مورد استفاده قرار می گیرندکه در عملیات مالی سازمان نقشی را ایفا نمی‌‌کنند. حساب‌‌هایی از قبیل حق امتیاز ، ضمانت ها و… حساب‌‌هایی هستند که در این گروه قرار می‌‌گیرند. توجه داشته باشید که هنگام ثبت یک حساب انتظامی در سند طرف حساب هم حتما یک حساب انتظامی باشد. سیستم حسابداری سامان هیچ‌‌گونه کنترلی در صحت ثبت اطلاعات حساب‌‌های انتظامی ندارد و کاربران باید در هنگام استفاده از این گونه حساب‌‌ها دقت کافی مبذول دارند ، در غیر این صورت در گزارش‌‌های مالی اشکالاتی پیش آمده و تراز نخواهند شد.

گروه های صنعتی:

در مقایسه با حسابداری تجاری ، حسابداری صنعتی از پیچیدگی بیشتری برخوردار می‌‌باشد. در حسابداری صنعتی علاوه بر عملیات جاری در حسابداری تجاری نیاز به ثبت اطلاعات تولید و هزینه های آن نیز می باشد. کلیه عملیاتی را که در حسابداری صنعتی با آن روبرو خواهیم شد را به ۱۵ گروه تقسیم بندی نموده ایم. از این ۱۵ گروه ۱۰ گروه آن مشابه گروه های بحث شده در بخش گروه های تجاری می باشد بنابراین در این قسمت به شرح ۵ گروه دیگر می پردازیم.

موجودی مواد اولیه:

ارزش مواد خام و اولیه که برای تولید یک محصول به کار گرفته می شوند در این گروه ثبت می‌‌گردد.

موجودی کالای در جریان ساخت:

ارزش مواد اولیه + کارگر مستقیم + سربار کارخانه ، در این گروه ثبت می شود.

موجودی کالای ساخته شده:

مجموع ارزش مواد و هزینه جذب شده جهت تولید یک محصول ، ارزش موجودی کالای ساخته شده است.

قیمت تمام شده کالای فروش رفته:

به ازای هر محصول یک سرفصل در این گروه موجود خواهد بود. هنگام فروش ارزش کالای ساخته شده جذب این سرفصل میگردد.

هزینه ها:

کلیه هزینه های غیر مستقیم و غیر تولیدی در این گروه جای می گیرند. توجه داشته باشید که در حسابداری صنعتی هزینه هایی که با تولید به طور مستقیم درگیر می‌‌شوند افزایش دهنده دارایی محسوب شده و تا زمان فروش جزء دارایی موسسه خواهند بود. هزینه های جذب نشده تولید، نیز، تحت این گروه تعریف میگردند.

 

http://www.profit-loss.ir




چگونگی خروج شریک از شرکت تضامنى

چگونگی خروج شریک از شرکت تضامنى

شرکایى که تشکیل شرکت تضامنى مى دهند حق ندارند بدون رضایت سایر شرکاء از شرکت خارج شده و سهم الشرکه خود را به اشخاص ثالث واگذار نمایند (طبق ماده ۱۲۳ قانون تجارت).

هر شریک با رضایت سایر شرکاء‌ مى تواند با دریافت وجه نقد یا سایر داراییها، سهم الشرکه خود را واگذار نموده و از شرکت خارج شود. خروج شریک از شرکت عملا به دو طریق امکان پذیر مى باشد:

۱- واگذارى سهم الشرکه به یک یا تعدادى از شرکاى باقیمانده

۲- دریافت داراییهاى شرکت

الف: واگذارى سهم الشرکه به یک یا تعدادى از شرکاى باقیمانده

خروج شریک و واگذارى سهم الشرکه به یک یا تعدادى از شرکاى باقیمانده مبادله اى شخصى بوده و بر داراییها و بدهیهاى شرکت هیچگونه تاثیرى ندارد. این امر تنها به جابجایى نام شرکاء‌ و تعویض و تغییر مالکیت آنان در دفاتر شرکت منجر مى شود. زیرا دارایى که به شریک خارج شونده واگذار مى گردد از محل داراییهاى شخصى شرکاء‌ بوده و یا بدهى که در این رابطه ایجاد مى شود، بدهى شخصى شرکاء مى باشد و هیچ ارتباطى به شرکت ندارد.

ب:‌ خروج شریک از طریق دریافت داراییهاى شرکت

در شرایطى که سهم شریک خارج شونده، از محل داراییهاى شرکت پرداخت گردد، به طور همزمان داراییها و سرمایه شرکت کاهش مى یابد. خروج شریک از این طریق ممکن است منجر به تجدید ارزیابى یا عدم تجدید ارزیابى داراییها و بدهیها گردد.

۱- ب: خروج شریک بدون تجدید ارزیابى

اگر هنگام خروج شریک هیچگونه تجدید ارزیابى در مورد داراییها و بدهیهاى شرکت صورت نگیرد،‌ مبلغ پرداختى به شریک خارج شونده بر اساس میزان سهم الشرکه وى تعیین مى گردد. در این حالت ممکن است شریک خارج شونده:

۱- با دریافت داراییهاى شرکت معادل ارزش دفترى سهم الشرکه خود، از شرکت خارج شود.

۲- با دریافت داراییهاى شرکت بیشتر از ارزش دفترى سهم الشرکه خود، از شرکت خارج شود.

۳- با دریافت داراییهاى شرکت کمتر از ارزش دفترى سهم الشرکه خود، از شرکت خارج شود.

 

۱-۱- ب: دریافت داراییهاى شرکت معاد سهم الشرکه (سرمایه)

در صورتى که مبلغ پرداختى به شریک خارج شونده، معادل سهم الشرکه وى باشد،‌عمل خروج شریک با بدهکار نمودن حساب سرمایه شریک خارج شونده و بستانکار نمودن وجوه نقد یا سایر داراییها به همین مبغ صورت مى گیرد. در این حالت داراییها و سرمایه به یک نسبت کاهش مى یابد.

 

۲-۱- ب: دریافت داراییهاى شرکت بیشتر از سهم الشرکه (سرمایه)

هرگاه شرکت از سودآورى بالایى برخوردار بوده یا داراى ارزش نامشهودى باشد (سرقفلى)، شریک به هنگام خروج از شرکت، ممکن است مبلغى بیشتر از مانده سرمایه خود،‌ از شرکت مطالبه نماید. مبلغى که مازاد بر سرمایه شریک خارج شونده به وى پرداخت مى گردد،‌ به مثابه اختصاص پاداش به این شریک مى باشد و به نسبت تقسیم سود و زیان به بدهکار سرمایه شرکاى باقیمانده منتقل مى گردد.

مثال: آقایان الف و ب و ج که شرکاى یک شرکت تضامنى بوده و سهم الشرکه هر کدام ۶۰۰۰۰۰ ریال مى باشد، به ترتیب به نسبت ۱ و ۲ و ۲ در سود و زیان سهیم مى باشند. در دوازدهم دى ماه آقاى الف با دریافت مبلغ ۷۵۰۰۰۰ ریال از داراییهاى شرکت،‌ از این شرکت خارج شد. مطلوبست ثبت دفتر روزنامه شرکت.

 

تاریخ شرح عطف بدهکار بستانکار
۱۲ دى ماه  

حساب سرمایه الف

حساب سرمایه ب (۵۰% ×۱۵۰۰۰۰)

حساب سرمایه ج (۵۰% ×۱۵۰۰۰۰)

حساب صندوق

   

۶۰۰۰۰۰

۷۵۰۰۰

۷۵۰۰۰

 

 

 

 

 

۷۵۰۰۰۰

 

۳-۱- ب: دریافت داراییهاى شرکت کمتر از سهم الشرکه (سرمایه)

این حالت زمانى پیش مى آید که مشارکت در شرکت تضامنى، براى شریک خارج شونده مطلوبیتى نداشته باشد. در این حالت وى حاضر است با دریافت مبلغى کمتر از مانده سرمایه خود،‌ از شرکت خارج شود. این امر به منزله اختصاص پاداش به شرکاى باقیمانده بوده و موجب افزایش سرمایه آنها مى گردد. این عمل با بستانکار نمودن سرمایه شرکاى باقیمانده به نسبت مشارکت در سود و زیان شرکت و معادل مبلغى که کمتر از سرمایه شریک خارج شونده پرداخت گردیده، صورت مى گیرد.

۲- ب: خروج شریک و تجدید ارزیابى

اگر در مورد سهم الشرکه واقعى شریک خارج شونده، بین شرکاء توافق بوجود نیاید، به ناچار داراییها و بدهیهاى واحد تجارى تجدید ارزیابى شده، مازاد به نسبت تقسیم سود و زیان و پس از کسر مالیات، بین شرکاء تقسیم مى شود. جهت تعیین سهم الشرکه شریک خارج شونده و بستن حسابهاى وى در دفاتر شرکت، مراحلى به شرح زیر صورت مى گیرد:

۱- یک حساب تجدید ارزیابى در دفاتر افتتاح و نتیجه ارزیابیها در آن منعکس و مانده این حساب که سود و زیان ناشى از تجدید ارزیابى مى باشد به نسبت تقسیم سود و زیان به حساب سرمایه شرکاء منتقل مى گردد.

۲- حسابى تحت عنوان «حساب سهم الشرکه» براى شریک خارج شونده در دفاتر افتتاح مى گردد.

۳- مانده حساب سرمایه شریک خارج شونده را به حساب سهم الشرکه وى منتقل نموده و حساب سرمایه وى بسته مى شود.

۴- بهره سرمایه، حق الزحمه (در صورتى که تعیین شده باشد) و سهم شریک خارج شونده از سود و زیان تا زمان حضور وى در شرکت محاسبه و به حساب سهم الشرکه اش منتقل گردد.

۵- سهم شریک خارج شونده از اندوخته به نسبت تقسیم سود و زیان محاسبه و به حساب سهم الشرکه اش منتقل مى گردد.

۶- مانده حساب برداشت، حساب جارى و حساب وام شریک خارج شونده، به حساب سهم الشرکه اش منتقل مى گردد.

۷- در پایان تنها حساب مربوط به شریک خارج شونده که هنوز در دفاتر شرکت بسته نشده (یعنى حساب سهم الشرکه) بدهکار و حساب دارایى واگذار شده بستانکار مى شود و بدین ترتیب همه حسابهاى شریک خارج شونده در دفاتر بسته مى شوند.